بوی بدن

 - بوی بدن نشانهٔ چیست؟
کسانی که با انواع مختلف موجودات سر و کار دارند می‌دانند که بوی بدن انسان نیز مشخص کننده‌ٔ نوع او در سلسهٔ تکامی است. بوی بدن در میان حیوانات رایحه‌ای برای انتخاب جفت است، اما در دنیای متمدن امروز چیزی همتای بوی عطر یا خوشبو کننده به حساب نمی‌آیند.

 

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز  ،  بروم هیدروزیس(bromhidrosis) یا بوی بد بدن اصولا در زمان بلوغ اتفاق می افتد، زیرا ترشح هورمون هایی به نام آندروژن در بدن افزایش می یابند. این هورمون ها تا زمان بلوغ غیر فعال هستند و به همین دلیل بوی عرق بدن در زمان کودکی مشکل ساز نیست.

 

عرق بدن به تنهایی بدون بو است، اما باکتری ها از آن به عنوان محیط کشت استفاده نموده و سریعا شروع به تکثیر می کنند. بنابر این آنچه شما استشمام می کنید، نتیجه تکثیر باکتری روی سطح بدن است . 
تصور عامه در اینکه بوی بدن به‌علت وجود عرق است تا حدی درست است. بدن ما عملاً دو نوع عرق تولید می‌کند: اکرین که عرق روشن بی‌بوئی است که روی پوست تمام بدن ترشح می‌شود و نقش حیانی تنظیم دمای بدن را به‌عهده دارد، آپوکرین که ماده‌ای غلیظ‌تر است و از غدد نواحی زیر بغل و کشالهٔ ران ترشح می‌شود. عرق آپوکرین باقی‌ماندە‌ای از دوران انسان‌های اولیه است و کار خاصی انجام نمی‌دهد. این عرق نیز بدون پوست، ولی باکتری‌های روی سطح پوست برآن اثر کرده و حاصل عمل آنها همان بوی بدن است.
شدت بوی بدن برخی افراد آنها را نگران وجود گرفتاری‌های جسمانی می‌کند، اما در بیشتر موارد فقط ژنتیکی یا به خاطر رعایت نکردن بهداشت است. بیشتر اینها با غدد آپوکرین بزرگ‌تر و فعال‌تر به دنیا می‌آیند، یا در پاک کردن پوست خود از باکتری‌های تولید کنندهٔ بو سعی کافی نمی‌کنند.
بیمارئی که باعث بوی ناشی از عرق آپوکرین باشد وجود ندارد، ولی برخی بیماری‌ها ایجاد انواع دیگر بوی بدن می‌کنند. ناهنجاری‌های گوارشی بوی غیر عادی به پوست می‌دهند. پوست مبتلایان به دیابت و عفونت‌های ادراری نیز گاهی بوی شیرینی ‌می‌دهد. بیماری‌هائی مثل کمبود ویتامین C و حصبه هم با بوی غیر طبیعی پوست همراهند.
در دوران نوجوانی، بوی بدن علامت بلوغ است و غدد آپوکرین شروع به فعالیت می‌کنند. پیری و تغییرات سوخت و سازی هم فعالیت این غدد را بالا می‌برند. و بوی بعضی مواد غذائی تند (مثل سیر) سرانجام به منافذ پوست و سوراخ‌های بینی دیگران راه پیدا می‌کنند.

تنها زیر بغل محل ایجاد بوی ناخوشایند نیست، بلکه هر نقطه از بدن که فضایی مرطوب، تاریک و مناسب برای رشد باکتری باشد، نیز ایجاد بوی ناخوشایند می کند؛ مثل کشاله ران و پاها. بنابراین بهتر است بدن خود را با کیسه حمام و صابون مرتب شست و شو دهید، به خصوص مناطقی از بدن که مستعد تعریق است. این امر مانع از تولید بوی ناخوشایند در بدن می شود.

*  بوی بدن از کجا می آید ؟

 

عرق چیزی جزب آب و نمک نیست که از غده‌های تعرق برای کنترل دمای بدن ترشح می‌شود. باکتریهای روی پوست فرد می‌توانند با عرق بدن ترکیب شده و بوی نا مطبوع تولید کنند.
 
 بوی بدن حتما گاهی اوقات می‌تواند نشانه‌ مشکلات مهمتر پزشکی باشد. وقتی کسی از بوی بدن خود شکایت دارد، پزشک به اطلاعات بیشتری برای حل این مشکل نیاز دارد.
 
 برخی از سوالاتی که پزشک مربوطه ممکن است در این موارد از شما بپرسد عبارتند از: چه وقت تولید بوی بدن شروع می‌شود؟ آیا می‌توانید درباره آن توضیح دهید؟ این بو ظاهرا از کدام قسمت بدن ناشی می‌شود؟
 
 ( مانند تمام بدن، تنفس، زیر بغل، ادار یا اندامهای تناسلی) آیا این بو دائمی است یا در زمانهای خاصی بروز می‌کند؟ آیا عاملی وجود دارد که تولید آن را کمتر یا تشدید کند؟ یا در خانواده سابقه این مشکل را دارید؟ چه روشهای طبی برای درمان آن به کار گرفته‌اید؟ (اگر اینطور است) از چه داروهای شیمیایی، گیاهی، یا روش دیگری برای معالجه‌ آن استفاده می‌کنید؟ آیا هیچ علائم دیگری نیز به همراه آن دارید؟
 
 دلایل بروز بوی نامطبوع بدن شامل داروها، مواد سمی یا مواد گیاهی از قبیل الکل، سم آرسنیک، سم کیانید یا کشیدن سیگار، خوردن برخی مواد خاص مثل پیاز باشد که باعث بروز بوی بدن دهان می‌شود و در متابولیسم اختلال ایجاد می‌کند.
 
 همچنین عفونتهایی از قبیل عفونتهای ریوی، عفونتهای پوستی، عفونتهای مهبل، بیماریهای مقاربتی یا عفونت مجاری اداری میتوانند باعث بروز این بوی نا مطبوع شوند.
 
 به این ترتیب در محل عفونت بوی بد تولید می‌شود. برای مثال عفونت ریه باعث بوی بد دهان می‌شود، نقص در فعالیت کبد و کلیه‌ها، حالت‌های روانی خاص که فرد تصور می‌کند تمام بدنش بوی نامطبوع تولید می‌کند در حالی که این گونه نیست، مشکلات دهان و دندان مانند، بیماریهای لثه، دندان و پوسیدگی دندانی و یا عفونت و التهاب لثه‌ها همگی بوی نامطبوع دهان را ایجاد می‌کنند.
 
 از سوی دیگر تومورها و سرطان‌ها نیز ممکن است باعث بروز بوی نا مطبوع در اطراف تومور شوند. برای مثال، تومورهای دهان یا معده باعث بوی بد دهان می‌شوند. سرطان لوله رحم باعث ترشحات بد بو می‌شوند.
 
 نحوه‌ پیشگیری از بروز این حالت مربوط به علت بروز آن است. برای مثال جلوگیری از مصرف داروها یا مواد سمی می‌تواند از تولید بوی نا مطبوع پیشگیری کند.
 
 مصرف داروهای تجویز شده و کنترل میزان قند خون در منزل یک روش پیشگیری به ویژه برای افراد مبتلا به دیابت غیر قابل کنترل است.
 
 مراجعه‌ منظم به دندانپزشک و مسواک کردن منظم دندانها با خمیر دندان مناسب که از بروز بیماریهای دهان و دندان جلوگیری می‌کند.
 
 نقش پزشک در این زمینه اطمینان از این امر است که فرد مشکل یا بیماری خاصی ندارد. تشخیص علت بروز بوی بدن با مراجعه به تاریخچه‌ پزشکی و آزمایشات فیزیکی صورت می‌گیرد.
 
 در برخی موارد خاص آزمایشات بیشتر مورد نیاز خواهد بود. موارد ناشی از عفونتها معمولا با درمان آن عفونت برطرف می‌شوند و معمولا اثرات جانبی بلند مدت ندارند.
 
 بوی بد بدن مسری نیست و به دیگران منتقل نمی‌شود. البته اگر علت بروز این حالت عفونت خاصی باشد آن عفونت می‌تواند مسری باشد که از آن جمله می‌توان به عفونتهای بیماریهای مقاربتی اشاره کرد.
 
 حالتهای وراثتی نیز ممکن است به طور ژنتیکی از والدین به فرزندانشان منتقل شود. از مهمترین روشهای درمان این حالت شست‌وشوی روزانه با آب و صابون است.
 
 گاهی اوقات ممکن است فرد از دئودورانت و اسپری خاص برای جلوگیری از تعرق استفاده کند. داشتن یک رژیم غذایی مناسب نیز در برخی موارد توصیه می‌شود. در مورد بیماریهای مولد بوی نامطبوع درمان بیماری تحت نظر پزشک توصیه می‌شود.
 
 در مورد اثرات جانبی بیماری باید گفت، که این امر با نوع درمان در ارتباط است؛ برای مثال برخی افراد نسبت به برخی اسپریهای بدن حساسیت پوستی دارند.
 
 برخی آنتی بیوتیکها نیز ممکن است باعث بروز حساسیتهای آلرژیک یا مشکلات معده شود. در موارد جراحی نیز خطر خونریزی و عفونت وجود دارد.

بوی بدن نشانه چیست؟
کسانی که با انواع مختلف موجودات سر و کار دارند، می دانند که بوی بدن انسان نیز مشخص کننده نوع او در سلسله تکامل است. بوی بدن در میان حیوانات رایحه ای برای انتخاب جفت است، اما در دنیای متمدن امروز، چیزی همتای بوی عطر یا خوشبو کننده به حساب نمی آید.

تصور عامه در این که بوی بدن به علت وجود عرق است تا حدی درست است. بدن ما عملاً دو نوع عرق تولید می کند:

اِکرین که عرق روشن بی بویی است که روی پوست تمام بدن ترشح می شود و نقش حیاتی تنظیم دمای بدن را به عهده دارد.

آپوکرین که ماده ای غلیظ تر است و از غدد نواحی زیر بغل و کشاله ران ترشح می شود.

عرق آپوکرین باقی مانده ای از دوران انسان های اولیه است و کار خاصی انجام نمی دهد. این عرق نیز بدون بوست، ولی باکتری های روی سطح پوست بر آن اثر کرده و حاصل عمل آن ها همان بوی بدن است.

شدت بوی بدن برخی افراد، آن ها را نگران وجود گرفتاری های جسمانی می کند، اما بعضی موارد فقط ژنتیکی است، بیشتر این افراد با غدد آپوکرین بزرگ و فعال به دنیا می آیند. عده ای نیز بهداشت را رعایت نمی کنند، و در پاک کردن پوست خود از باکتری های تولید کننده بو، سعی کافی نمی کنند.

بیماری هایی که باعث بوی ناشی از عرق آپوکرین باشد، وجود ندارد. ولی برخی بیماری ها نوعی دیگر از بوی بدن را ایجاد می کنند. ناهنجاری های گوارشی نیز بوی غیر عادی به پوست می دهند. بیماری هایی مثل کمبود ویتامین C و حصبه هم با بوی غیر طبیعی پوست همراهند.

در دوران نوجوانی، بوی بدن علامت بلوغ است و غدد آپوکرین شروع به فعالیت می کنند. پیری و تغییرات سوخت و سازی هم فعالیت این غدد را بالا می برند.

 

درمان بوی بدن

راه مقابله با بوی بدن جلوگیری از تولید عرق آپوکرین، کاهش تعداد باکتری‌های مؤثر بر عرق، یا از بین بردن علت دیگر بو است. این چیزها را رعایت کنید تا خود و اطرافیانتان ببینید که بر بوی بد بدنتان غلبه کرده‌اید. راه مقابله با بوی بدن، جلوگیری از تولید عرق آپوکرین، کاهش تعداد باکتری های مؤثر بر عرق، یا از بین بردن علت دیگر بوست.

موارد پیشنهادی ما را رعایت کنید تا خود و اطرافیانتان ببینید که بر بوی بد بدنتان غلبه کرده اید:

بدن را هر روز با صابون ضد بو بشویید
استفاده از صابون های ضد باکتری موجود در داروخانه ها، باکتری های تولید کننده بو را از بین می برد. کیسه کشیدن یا ساییدن پوست لزومی ندارد، چون صابون به صورت عادی، باکتری ها را نابود می کند. هر روز یکبار، و در صورت امکان دو بار، بدن را با آن بشویید. اگر این کار، بو را از بین نبرد، صابون های قویتری برای آن ها وجود دارد.

از مواد باکتری کش استفاده کنید
اگر صابون های ضد باکتری مؤثر نشدند، نواحی بدبو را با پاک کننده های جوش، مثل موادی که دارای بنزوئیل پِراُکسید هستند، بشویید، چون این ها خواص ضد باکتریایی قوی دارند.

 

ولی مراقب باشید:

استفاده زیاد از این مواد، ممکن است باعث خشکی و تحریک پوست شود. اگر این کار هم مؤثر واقع نشد، می توانید از کرم های ضد باکتری استفاده کنید.

پوست را تر و تمیز کنید
اگر می توانید، در طول روز، زیر بغل را چند بار با یک پارچه یا حوله خیس پاک کنید. به این ترتیب، مواد بودار زیر بغل و بسیاری از باکتری های تولید کننده بو را از بین می برید.

از ضد بو استفاده کنید
ضد بوهایی که بدون نسخه فروخته می شوند، در از بین بردن بوی بدن مؤثر هستند. به برچسب آن ها توجه کنید؛ ضد بو باید دارای نمک های فلزی ضد باکتری (مثل آلومینوم یا روی) برای کشتن آن ها باشد. غلطک ها و میله ها بهتر از افشانه ها هستند و اثر طولانی تری دارند.

 

از ضد عرق استفاده کنید
ضد عرق های موجود در داروخانه ها، تولید عرق آپوکرین را کم می کند. این ضد عرق ها باید دارای کلریدات آلومینیم و اغلب همراه با مواد ضد بو باشند.

 

ناحیه بد بو را پودر بزنید
پاشیدن کمی گرد جوش شیرین، تالک، یا پودر بچه یا نشاسته ذرت بر روی پوست زیر بغل یا اطراف بدن، مقدار زیادی از بو را می گیرد.

 

لباس ها را مرتب بشویید
لباس هایتان را با مواد شوینده دارای مواد ضد بو بشویید. اگر لازم می دانید، هنگام رفتن به مدرسه یا محل کار، لباس هایتان را عوض کنید.

 

کمی الکل بمالید
به عنوان یک مراقبت اضافی، می توانید کمی الکل در طول روز به زیر بغل یا نواحی بودار که محل تجمع باکتری هاست، بمالید تا آن ها را از بین ببرید.

 

غذاهای تند و ادویه دار نخورید
خوردن زیاد مواد غذایی حاوی سیر، کاری یا زیره، ممکن است به پراکنده شدن بوی آن ها (اغلب تا ۲۴ ساعت بعد خوردن) از منافذ پوست منجر شود. اگر مؤثر است، کمتر از این غذاها بخورید.

 

با امید به آن که پوستی سالم و پاکیزه داشته باشید.

 

بیماری که باعث بوی ناشی از عرق آپوکرین باشد، وجود ندارد. ولی برخی بیماری ها چون کمبود ویتامین Cو حصبه نوع دیگری از بوی بدن را ایجاد می کنند.

 

ضد بوهایی که بدون نسخه پزشک فروخته می شوند، در از بین بردن بوی بدن مؤثر هستند.

 

پاشیدن کمی گرد جوش شیرین، تالک، پودر بچه و یا نشاسته ذرت بر روی پوست زیر بغل، مقدار زیادی از بوی بد بدن را می گیرد.

 

غذاهای تند و ادویه دار حاوی سیر، کاری یا زیره کمتر بخورید.

بدن را هر روز با صابون ضدبو بشوئید. استفاده از صابو‌ن‌های ضدباکتری موجود در داروخانه‌ها باکتری‌های تولید‌کنندهٔ بو را از بین می‌برد. کیسه کشیدن یا سائیدن پوست لزومی ندارد، چون صابون به صورت عادی آنها را می‌کشد. یک بار، و در صورت امکان دو بار، در روز بدن را با آن بشوئید. اگر این کار بو را از بین نبرد، صابون‌های قوی‌تری برای آنها وجود دارد.
از مواد باکتری‌کش استفاده کنید. اگر صابو‌ن‌های ضدباکتری مؤثر نشدند، نواحی بدبو را با پاک‌کننده‌های جوش، مثل موادی که دارای بنزوئیل پراکسید هستند، بشوئید، چون اینها خواص ضدباکتریائی قوی دارند. ولی مراقب باشید: استفادهٔ زیاد از این مواد ممکن است باعث خشکی و تحریک پوست شود. اگر این کار هم مؤثر واقع نشد، می‌توانید از کرم‌های ضدباکتری استفاده کنید.
پوست را تر و تمیز کنید. اگر می‌توانید، در طول روز زیر بغل را چند بار یا یک پارچه یا حولهٔ خیس پاک کنید. به این ترتیب، مواد بودار زیر بغل و بسیاری از باکتری‌های تولید کنندهٔ بو را از بین می‌برید.
از ضدبو استفاده کنید. ضدبوهائی که بدون نسخه فروخته می‌شوند در از بین بردن بوی بدن مؤثر هستند. به برچسب آنها توجه کنید؛ ضدبو باید دارای نمک‌های فلزی ضدباکتری (مثل آلومینیوم یا روی) برای کشتن آنها باشد. غلطک‌ها و میله‌ها بهتر از افشانه‌ها هستند و اثر طولانی‌تری دارند.
از ضد عرق استفاده کنید. ضدعرق‌های موجود در داروخانه‌ها تولید عرق آپوکرین را کم می‌کنند. این ضدعرق‌ها باید دارای کلریدرات آلومینیم و اغلب همراه با مواد ضدبو باشند.
ناحیهٔ بدبو را پودر بزنید. پاشیدن کمی گرد جوش شیرین، تالک، یا پودر بچه یا نشاستهٔ ذرت بر روی پوست زیر بغل یا اطراف بدن مقدار زیادی از بو را می‌گیرد.
لباس‌ها را مرتب بشوئید. لباس‌هایتان را با مواد شویندهٔ دارای مواد ضدبو بشوئید. اگر لازم می‌دانید، هنگام رفتن به مدرسه یا محل کار لباس‌های زیر را عوض کنید.
کمی الکل بمالید. به‌عنوان یک مراقبت اضافی، می‌توانید کمی الکل در طول روز به زیر بغل یا نواحی بودار که محل تجمع باکتری‌هاست بمالید تا آنها را از بین ببرد.
غذاهای تند و ادویه‌‌دار نخورید. خوردن زیاد مواد غذائی حاوی سیر، کاری، یا زیر ممکن است به پراکنده شدن بوی آنها (اغلب تا ۲۴ ساعت بعد از خوردن) از منافذ پوست منجر شود. اگر مؤثر است، کمتر از این غذاها بخورید.
موهای زائد را بتراشید. چون بوی زیر بغل در مردان بیشتر است، بهتر است موهای زیر بغل را بتراشید. این موها مقدار زیادی عرق در خود نگاه می‌دارند و مکان خوبی برای رشد باکتری‌ها هستند.