داخل استخوان های صورت چهار جفت حفره بسته به نام سینوس قرار گرفته اند. هر یک از سینوس ها توسط مجرایی به بینی راه پیدا می کنند. فلسفه ایجاد این سینوس ها شامل موارد زیر می شود: کاهش وزن سر، دلنشین شدن صدا، عمل محافظتی از جمجمه و مغز و تمیز کردن هوای ورودی از بینی به ریه. سینوس ها با وجود فوایدی که دارند گاهی تحت تاثیر عوامل عفونی و غیرعفونی دچار بیماری هایی نظیر سینوزیت می شوند. بیماری که شیوع کمی ندارد و ما را بر آن داشت با دکتر ابراهیم رزم پا متخصص گوش و حلق و بینی، فلوشیپ سروگردن، دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران گزارشی را پیرامون این بیماری تهیه کنیم.سینوزیت بیماری سینوس های هوایی است که در آن یک یا چند عدد از سینوس ها دچار التهاب می شوند. برخی افراد مکرراً دچار سینوزیت می شوند برخی دیگر اصلاً مبتلا نمی شوند. این موضوع به دلیل وجود برخی عوامل مستعد کننده بیماری در بدن فرد است.عواملی که طیف وسیعی دارند و در صدر آنها عفونت های تنفسی فوقانی قرار می گیرند. در این باره دکتر رزم پا اظهار کرد: «هر عاملی که باعث انسداد مجاری سینوسی یا اختلال در ترشح سینوس ها شود می تواند سینوزیت را ایجاد کند نظیر: زکامی که خوب مداوا نشده است، عوامل محیطی (نظیر سرما، فضای بسیار گرم، هوای راکد اتاق، آلودگی هوا)، عفونت دندان، ناهنجاری های آناتومیک (نظیر انحراف تیغه بینی، مجراهای سینوسی بسیار تنگ، پولیپ بینی) عفونت های تنفسی فوقانی (نظیر سرما خوردگی)، ضعف سیستم ایمنی (نظیر ایدز، سرطان)، برخی بیماری های ژنتیک، اجسام خارجی شامل لوله های بینی- معدی در افراد بستری.»
    علائم: سینوزیت در سه شکل حاد، تحت حاد و مزمن مشاهده می شود.به گفته دکتر رزم پا سینوزیت حاد التهاب و تورم مخاط سینوس است که علائم آن شامل سردرد، ترشحات سبزرنگ بینی، احتقان بینی، درد در صورت یا دندان ها، درد چشم ها و سرفه های شبانه است.علاوه بر این در برخی بیماران تب، بی حالی، بوی بد دهان و گلودرد نیز وجود دارد و اما سینوزیت مزمن شکل خفیف تر و طولانی تر سینوزیت حاد است. تشخیص آن کمی سخت تر است.علامت اصلی آن ترشحات عفونی پشت حلق است. معمولاً با درمان دارویی جواب نمی دهد و برای درمان نیاز به عمل جراحی است.(تذکر: سردرد در سینوزیت حاد با خم کردن سر تشدید می شود.)
    تشخیص افتراقی: گاهی از مواقع بیماری هایی که علائمی شبیه سینوزیت ایجاد می کنند با بیماری سینوزیت اشتباه گرفته می شوند. نظیر: سردرد عصبی- عروقی، میگرن، اختلالات دید، فشار خون، تومورها.
    شیوع: بنابر اظهارات دکتر رزم پا آمار دقیقی از بیماران مبتلا به سینوزیت در کشور وجود ندارد اما مشخص شده است میزان شیوع سینوزیت در بزرگسالان کمتر از حدی است که تشخیص داده می شود و در بچه ها برعکس بیشتر از میزانی است که تشخیص داده می شود.
    عوارض: سینوزیت در صورتی که درمان نشود عوارض متعددی را در فرد ایجاد می کند از قبیل: عوارض موضعی (مانند تورم، سلولیت بافت های اطراف سینوس)، عوارض چشمی، عوارض مغزی.
    تشخیص: امروزه سینوزیت با استفاده از علائم بالینی، رادیوگرافی ساده، CT اسکن و آندوسکوپی تشخیص داده می شود.
    درمان: سینوزیت به دو صورت دارویی و جراحی درمان می شود. در این باره دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران تشریح کرد: «در درمان سینوزیت باید دو نکته مورد توجه قرار گیرد. ۱- درمان خود سینوزیت ۲- درمان عواملی که منجر به ایجاد سینوزیت می شوند.در صورت رعایت این دو نکته یک یا ترکیبی از درمان های زیر مورد استفاده قرار می گیرد:آنتی بیوتیک، آنتی هیستامین، داروهای ضداحتقان، ترکیبات کورتون، استفاده از مسکن ها، استفاده از سرم های فیزیولوژی جهت شست وشوی بینی، استفاده از بخور (به ویژه بخور سرد)، درمان جراحی.»به گفته دکتر رزم پا برای از بین بردن عوامل انسدادی ایجادکننده سینوزیت نظیر تیغه بینی، پولیپ ها، تومورها، بزرگی شاخک های بینی و دیگر مشکلات آناتومیک داخل بینی جراحی ضرورت دارد که امروزه با توجه به پیشرفت های علمی، آندوسکوپی بینی و سینوس از مهم ترین و موثرترین روش های تشخیصی و درمانی سینوزیت است. در سال های اخیر انجمن علمی جراحان گوش و حلق و بینی و سر و گردن ایران نیز آموزش های متعددی را برای فراگیری این شیوه تشخیصی درمانی برای متخصصین این رشته در ایران برگزار کرده است.در ادامه دکتر رزم پا تاکید کرد: «آندوسکوپی بینی و سینوس به رغم ارزش بالای تشخیصی و درمانی نیاز به افراد باتجربه دارد تا این کار را به نحو احسن انجام دهند. چرا که عدم مهارت در انجام آندوسکوپی عوارض جبران ناپذیری را در بیمار به دنبال خواهد داشت.»


    
    
     افسانه بهرامی