طب سوزنی شاخه‌ای از طب سنتی چین(T.C.M) است

که علم و اساس آن بسته به محل و عملکرد نقاط مخصوص طب سوزنی در بدن می‌باشد.

 طب سوزنی یک متد درمانی است که با فرو کردن سوزن‌های بسیار نازک در نقاط گوناگون و خاص بدن انجام می‌گیرد.

این نقاط از قله سر تا کف پاها در تمامی نقاط بدن وجود دارند.نقاط طب سوزنی به طور کلی به دو دسته عمده تقسیم می‌شوند:


1-نقاط حساس

۲-نقاط کدبندی شده


نقاط حساس، نقاطی هستند که

 در حین لمس یا فشار به طور غیرعادی دردناک باشند.


گاهی خود بیمار قبل از معاینه از وجود آنها در بدن خود اطلاعی ندارد و با فشار دادن به این نقاط معمولاً بیمار با ناله، فریاد، پرش، ... عکس‌العمل نشان می‌دهد.

بعضی از نقاط حساس منطبق بر گره‌های فیبروزیتی(Fibrositic Nodules)،همان triggerpoints,tenderpoints در پزشکی کلاسیک غربی هستند.


به عنوان مثال اغلب سردردها می‌توانند به علت نقاط ماشه‌ای واقع در عضله تراپزیوس، عضلات گردنی یا ماهیچه‌های نواحی گیجگاهی ایجاد شوند،

 و یا درد شانه می‌تواند به علت نقاط ماشه‌ای که در عضلات اسپاینا و سوپرا اسپاینا وجود دارند، ایجاد شوند.

نقاط حساس یا ماشه‌ای اغلب در عضلات هستند و می‌توانند در تمام بدن هم واقع باشند.

 بیش از هفتاد درصد آنها منطبق با نقاط کد‌بندی شده طب سوزنی دیده می‌شوند.

 در اغلب موارد، نقاط حساس در سندرمهای میرفاسیال وجود دارند. در صورت عدم وجود سایر علائم پاتولوژیکی، آنها وجود اسپاسم عضلانی را تأیید می‌کنند و در صورت رفع آنها، پیش آگهی در درمان بیماری بسیار خوب خواهد بود.


نقاط حساس با اختلالات ارگانهای داخلی نیز می توانند ارتباط داشته باشند.

 به عنوان مثال در ناراحتیهای قلبی و پریکاردی، اغلب در کتف یا غضروف گزیفوئید یا نوک پستان و یا در روی قفسه سینه می‌توان این نقاط را پیدا نمود. نقاط حساس در تشخیص و درمان طب سوزنی همواره نقش بزرگی دارند، ولی متأسفانه نقاط حساس همیشه در درمان بیماریهای کلینیکی کافی نیستند و یا وجود ندارند،

 که در این صورت از نقاط کدبندی شده می‌توان استفاده نمود. حدود هزار نقطه کدبندی شده در بدن وجود دارد که ۳۶۵ نقطه جزو نقاط کلاسیک (واقع در کانالهای طب سوزنی، که بعداً توضیح داده خواهد شد) می‌باشند و بیش از ۶۳۹ نقطه در قرن اخیر کشف شده که جزو نقاط کلاسیک نمی‌باشند(خارج از کانالها هستند).


هریک از نقاط کدبندی شده دارای یک نام چینی و یک نام شماره‌دار الفبای لاتین می‌باشد(مثلاً 36 St که نام چینی آن Susanli است).

نام چینی بر اساس عملکرد نقطه، محل یا سایر مختصات آن نقطه اشاره می‌کند که در صورت دانستن زبان چینی، پیدا کردن این نقاط بسیار آسانتر خواهد بود. بر اساس لندمارکهای آناتومیکی قابل لمس یا قابل دیدی روی بدن (مفاصل، تاندونها، شیارهای طبیعی بدن، فضاهای بین دنده‌ای، مهره‌ها، ناف، دهان، گوش، ...) می‌توان نقاط کدبندی را پیدا نمود.


معیار محاسبات جهت پیدا نمودن بعضی از نقاط کدبندی شده طب سوزنی TSUN (معیار چینی) یا همان معادل آن اینچ بدنی(Body Inch) است، که از فردى به فردى فرق می‌کند.عرض بند اول انگشت شصت هر فرد معادل 1TSUN=1 Body Inch است.هر نقطه کدبندی شده در اصل در محدوده دایره‌ای شکل به قطر یک سانتیمتر می‌باشد که هر قدر به مرکز دایره برویم، نقطه دقیق‌تر و اثر درمانی آن بیشتر خواهد بود.

 دکتر امیر ایپکچی زاده متخصص ـ طب سوزنی

 

 

مختصری دربارة طب سوزنی:

ترجمه شده از وب سایت اکادمی امریکایی طب سوزنی

‌American Academy of medical Acupuncture

 دکتر سیروس سلطانیان

 

   طب سوزنی چیست؟

طب سوزنی یک روش درمانی است که بدن با استفاده از طب سوزنی تشویق به ترمیم طبیعی و و بهبود عملکرد می نماید. و این قضیه بوسیلة قراردادن سوزن و گرما دادن یا حتی تحریک الکتریکی در نقاط مخصوص طب سوزنی به انجام می رسد.

•       طب سوزنی چگونه عمل می کند؟

طبق نظریة کلاسیک چینی، کانالهای انرژی در مسیرهای منظمی در بدن و در سطح آن جریان دارند. به این کانالهای انرژی مریدین می گویند که مانند رودخانه هایی از بدن می گذرند تا بدن را سیراب و تغدیه نمایند. یک انسداد در این حرکات رودهای انرژی مانند سد باعث ایجاد مشکل در ان مریدین و سایر مریدینها نیز میشود.

این مریدین ها را می توان با قرار دادن سوزن در نقاط طب سوزنی تحت تاثیر قرار داد. سوزنهای طب سوزنی باعث رفع انسداد در این سدها می شوند و باعث برقراری مجدد جریان منظم در مریدینها می گردند. درمانهای طب سوزنی می تواند باعث کمک به ارگانهای داخلی شود تا بتوانند این عدم تعادلها را در جذب، هضم، فعالیت های تولید انرژی را تصحیح و جریان انرژی در مریدنها را تصحیح می نمایند.

با کشفیات علمی جدید ثابت شده است که سوزن گذاری در نقاط طب سوزنی باعث تحریک سیستم عصبی به ترشح مواد شیمیایی از عضلات ، طناب نخاعی و مغز می شود. این مواد شیمیایی می توانند باعث تغییر احساس به درد شوند و می توانند باعث تسریع در ازاد شدن مواد شیمیایی و هومونها تحت اثر سیستم داخلی تنظیم کننده شوند.

توازن در بالانس انرژی و مواد بیوشیمیایی در اثر طب سوزنی می تواند باعث تحریک توانایی های بدن در ترمیم طبیعی خودش و افزایش سلامت فیزیکی و روحی شود.

 پزشک طب سوزنی Medical  acupuncture چیست و فرق آن با طب سوزنی معمولی چیست؟

طب سوزنی یک هنر درمانی بسیار قدیمی است که جهت فراگیری آن راههای مختلفی وجود دارد.  :Medical acupuncture لغتی است که جهت پزشکی که جهت این زمینه تعلیم دیده است و در طب متعارف دارای پروانه می باشد اطلاق می شود که معرف این است که پزشک پس از طی دوره های تخصصی مربوطه پس از طی دورة طب عمومی ان را فرا گرفته است. چنین پزشکی می تواند چه از روش طب سوزنی و چه از پزشکی متعارف جهت درمان بیماران استفاده کند.

       زمینه فعالیت پزشکی طب سوزنی چیست؟

طب سوزنی پزشکی Medical Acupunture سیستمی است که می تواند بر این زمینه های سلامتی اثر گذارد. که این مقوله شامل درمان بیمارها، جلوگیری از بیماری و درمان شرایط متفاوت پزشکی می شوند.

در حالیکه این باور وجود دارد که طب سوزنی فقط جهت کنترل درد است ولی این هنر در دست افراد ورزیده و تعلیم دیده می تواند موارد درمان وسیع تری را نیز در بر گیرد. طب سوزنی می تواند به تنهایی یا همراه با درمانهای جراحی و درمانهای دارویی همراه طب متعارف مورد استفاده قرار گیرد. سازمان بهداشت جهانی WHO استفاده از طب سوزنی را جهت مسائل وسیع درمانی مورد تایید قرار داده است که انان شامل موارد زیر هستند:

بیماریهای گوارشی: گاستریت و افزایش ترشح اسید، کولون تحریک پذیر، یبوست و اسهال.

بیماریهای تنفسی: سینوزیت، درد گلو، برونشیت، آسم، عفونت های مکرر سینه.

بیماریهای نورولوژیک و عضلانی: سردردها، تیک های صورتی، درد گردن، نوریت گردنی، سندرم شانة سفت، تنیس البوTennis elbow ، انواع مختلف تاندونیت، درد کمر، سیاتیکا، ارتروز.

بیمارهای ادراری، قاعدگی و ناباروری.

در ضمن طب سوزنی جهت درمان مشکلات فیزیکی در رابطه با استرس و شرایط روحی مفید است.

در صورتیکه در مورد یک بیماری خاص که درلیست بالا نباشد می توانید با پزشک طب سوزنی Medical Acupuncturist  در نزدیکی محل سکونت خود صحبت نمایید.

 چند جلسه جهت درمان کافی است؟

تعداد جلسات بستگی به فرد دارد. جهت بیماریهای پیچیده و کهنه طبعآ جهت درمان جلسات بیشری مورد نیاز است مانند یک یا دو جلسه در هفته جهت چندین ماه. و برای بیماریهای حاد جلسات کمتری مورد نیاز است.

 آیا طب سوزنی عوارض جانبی دارد؟

معمولآ ندارد. در صورتیکه انرژی به بدن راهنمایی شود، مواد شیمیایی و هورمونها تحریک می شوند و درمان شروع به کار می کند. گاهآ علائم اولیه جهت چندین روز اول تشدید می شود و ممکن است تغییرات عمومی در اشتها، خواب و مسائل روده ای و ادراری و مسائل روحی بوقوع بپیوندد. ولی این مسائل نباید مهم نیستند چرا که نشان دهندة این هستند که طب سوزنی شروع به کار نموده است. حتی کاملآ شایع است که در جلسة اول یا دوم احساس راحتی کامل یا حتی کمی گیجی رخ دهد. این مسائل در دورة کوتاهی دارند و گذرا هستند و فقط نیاز به استراحت جهت غلبه بر انان هستیم.

 سوزنها شبیه چی هستند؟ آیا آنها به ما آزار می رسانند؟

تجربة سوزن گذاری در افراد مختلف متفاوت است. بیشتر افراد درد کمی را احساس می کنند و تعدادی از انان احساس هیچگونه دردی نمی کنند. سوزنهای طب سوزنی بسیار باریک ، ظریف از جنس استین لس استیل هستند. سر انان تیز است و هیچگونه شباهتی به سرنگ هایی که جهت تزریق و خون گیری استفاده می شود ندارند.احتمال کبودی و تحریک پوستی کمتر از وقتی است که از یک سوزن معمولی هیپودرمیک استفاده می شود.

بخاطر اینکه پزشک شما سوزنها را استریلیزه می کند (همچون وسایل جراحی ) یا از سوزنهای یکبار مصرف استفاده می کند احتمال عفونت وجود ندارد.

 آیا واقعآ طب سوزنی اثر می کند؟

بله. در 2000 سال گذشته، افراد بیشتری در مقایسه با طب متعارف یا روشهای درمانی دیگر از طریق استفاده از این روش درمان شده اند. امروزه طب سوزنی در آسیا، شوروی و اروپا بطور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد. درمانای طب سوزنی را می توان همراه با درمان پزشکی متعارف یا درمانهای استئوپاتیک یا کایروپراکتیک یا همئوپاتی بکار برد. مهم این است که پزشک طب سوزنی شما بداند که شما چه کاری انجام می دهید و بتواند در تصمیم کیری شما در انتخاب ایندة درمانی به شما کمک کند.

 آیا من باید به طب سوزنی عقیده داشته باشم که بتواند موثر باشد؟

نه. طب سوزنی بطور موفقی در روی گربه ها، سگ ها، اسبها و دیگر حیوانات استفاده می شود.

این حیوانات نمی دانند که طب سوزنی چیست ولی طب سوزنی در درمان آنان استفاده می شود. ممکن است که نظریة مثبت شما در درمان باعث تقویت درمان دریافتی شود،

 همچنانکه یک نگاه منفی می تواند اثرات طب سوزنی را همچون دیگر سایر درمانها مخفی کند. یک نظریة بیطرفانه جلوی اثر درمانی را نمی گیرد.

  در روز درمان چه کارهایی را باید انجام دهم و چه کارهایی را نباید انجام دهم؟

جهت افزایش اثر درمانی اجرای موارد زیر مهم است:

از مصرف غذای سنگین قبل و بعد از طب سوزنی بپرهیزید.

از فعالیت ورزشی سنگین ، فعالیت جنسی و استفاده از مشروبات الکلی 6 ساعت قبل و بعد از طب سوزنی بپرهیزید.

طوری برنامه ریزی کنید که بتوانید بعد از درمان استراحت کنید یا از انجام کارهای روزمره با حداکثر توان بپرهیزید. اجرای این موارد بخصوص در جلسات اولیة درمان مهم است.

 به موارد زیر توجه فرمایید:

داروهای تجویزی توسط پزشک خانوادگی یا متخصصان دیگر را بدون هماهنگی قطع نکنید. عدم استفاده از الکل و داروهای مخدر حداقل یک هفته قبل از شروع درمان.

بخاطر داشته باشید که اثرات ایجاد شده در اثر درمان را با پزشک خود در میان بگذارید، چرا که در درمانهای بعدی که او به شما خواهد داد موثر خواهد بود.