توانبخشی  درآسیبهای  مفصلی

 
 
 

 افزایش پایداری  مفاصل:

افزایش ثبات و استحکام مفاصل نقش مهمی در توانبخشی آسیبهای مفصلی  دارد. بازگشت مفاصل به حالت مناسب،‌ بعد از آسیب دیدگی،‌ اساس توانبخشی را تشکیل می‌دهد. یک برنامه‌ی توانبخشی خوب شامل برنامه‌هایی است که هدف از آنها افزایش پایداری مفاصل است. این برنامه به ویژه در مورد آسیبهای اندام تحتانی از اهمیت زیادی برخوردار است.

استحکام مفاصل در آسیبهای اندام تحتانی:

اولین قدم برای  استحکام مفاصل پس از آسیب اندام تحتانی،‌ ارزیابی نقصهای ایجاد شده،‌ عدم توازن و ناهماهنگی ایجاد شده در مفاصل در اثر آسیب است.

پزشک و یا فیزیوتراپیست شما،‌ راستا و تعادل مفصلها را بررسی  می‌کند تا ضعفها و آسیبهای  بافت نرم، مانند آسیبهای  تاندونی،‌ لی گامنتها و غضروف مشخص شوند. اصلاح کردن این نقایص ممکن است به آتل گیری،‌ خارج کردن مایع از مفصل و حتی جراحی نیاز داشته باشد.

 وقتی که مفصل آسیب دیده به حالت صحیح و مناسب بازگشت،‌ کار کردن بر روی پایداری  و استحکام مفصل مد نظر قرار می‌گیرد و نرمشهای ویژه‌ای برای باز گرداندن عملکردهای مفصل تجویز می‌شوند.

 هدف از این نرمشها ایجاد توازن و تعادل،‌ افزایش محدوده‌ی حرکتی مفصل،‌ انعطاف پذیری،‌ تقویت و افزایش تحمل نیرو در مفاصل است. به منظور بهبود کامل آسیب مفصلی  فرد صدمه دیده باید فعالانه در برنامه‌ی بازتوانی شرکت داشته باشد.

 تمرینات عصبی  - عضلانی :

تمرینات عصبی - عضلانی  نکته مهمی در بازگرداندن پایداری  مفصل است. یک دونده در هنگام دویدن وزن خود را در سطوح ناهموار تعدیل می‌کند و حتی در سطوح شیب دار نیز می‌تواند بدود.

 تنظیم واکنشهای عصبی – عضلانی یک پاسخ غیر آگاهانه به حرکت مفاصل است که بدون اطلاع فرد انجام می‌گیرد. به این مکانیسم حس پروپریوسپتیو گفته می‌شود.

 این حس شامل توانایی تشخیص موقعیت مفصلها،‌ حرکات و نیز دامنه و سرعت حرکات است. مفصلها دارای  گیرنده‌هایی  برای  این حس هستند. هر مفصل توسط عضلات و اعصاب کنترل می‌شود. از طریق حس پروپریوسپتیو همچنین میزان نیرویی که طی  فعالیت به مفاصل وارد می‌شود کنترل می‌شود و احتمال آسیب دیدگی کاهش می‌یابد.

بنابراین هدف از تمرینات عصبی - عضلانی  تقویت گیرنده‌های حسی مفاصل است که اطلاعات مربوط به موقعیت و حرکات بدن را دریافت می‌کنند. با تمرینات مناسب این گیرنده‌ها به حالت ابتدایی خود باز‌می‌گردند تا بتوانند قبل از انجام حرکات زیان‌آور به خوبی عمل کنند.

 نمونه‌هایی  از تمرینات توانبخشی در اندام تحتانی :

تمرینات زیر می‌توانند برای بازتوانی اندام تحتانی،‌ پس از آسیب دیدگی،‌ مورد استفاده قرار گیرند. تمرینها را به آهستگی و در حد توان،‌ در طول هفته‌های بعدی اضافه کنید. این نرمشها باید با یک برنامه برای  افزایش تدریجی  دامنه‌ی  حرکات همراه باشد. شما باید همیشه با فیزیوتراپیست خود همکاری کنید تا برنامه‌ی ویژه‌‌ای برای مشکلات شما طراحی کند و به اجرا بگذارد.

1 – با حفظ تعادل بر روی یک پا،‌ به مدت 30 -10 ثانیه بایستید.

2 – با چشمهای بسته بر روی یک پا بایستید و تعادل خود را حفظ کنید.

3 –  با استفاده از صفحه‌ی تعادلی،‌ که از تجهیزات توانبخشی  می‌باشد،‌ تمرینات بیشتری می‌توانید انجام دهید. برای مثال می‌توانید با حفظ تعادل خود بر روی  این صفحه توپ کوچکی  را برای  فردی  که با شما تمرین می‌کند بیندازید و مجدداً آن را بگیرید.

4 _ با حفظ تعادل روی  صفحه‌ی تعادلی،‌ 10 مرتبه به آرامی به حالت نیمه نشسته درآمده و بلند شوید.

5 – صفحه‌ی  تعادلی  را برای  20- 15  سانتی متر بالاتر از مقدار قبلی  تنظیم کنید و دوباره تمرینات قبلی  را انجام دهید.

6 – اکنون صفحه‌ی  تعادلی  را 20- 15 سانتی متر پایینتر از مقدار اولیه تنظیم کنید و تمرین کنید.

7 – بر روی یک پا پرشهای کوتاه در یک نقطه انجام دهید.

8_ بر روی یک پا به ترتیب،‌ از نقطه‌ای  بر روی  نقطه‌ای  دیگر بپرید.

9_ برای  هر نقطه شماره‌ای  تعیین کنید و پرش را بر روی  نقاط متفاوتی  که فرد دیگری  اعلام می‌کند انجام دهید.